•  
 
Informacje dla pracodawcy

PRZEPISY PRAWA I ICH WYMOGI W ODNIESIENIU DO HAŁASU W ŚRODOWISKU PRACY

Podstawowe obowiązki pracodawcy w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy określone zostały w Kodeksie Pracy (tekst jednolity Dz. U. 1998 nr 21, poz. 94 z późniejszymi zmianami) oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U 1997, nr 129, poz. 844, tekst jednolity Dz. U. 2003, nr 169, poz. 1650 z późniejszymi zmianami).

Obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony przed hałasem podane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. 2005, nr 157, poz. 1318, które można znaleźć na stronie http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051571318). Zgodnie z tym rozporządzeniem pracodawca ma obowiązek:

  1. Dokonywać pomiarów wielkości charakteryzujących hałas w środowisku pracy i porównywać ich wyniki z wartościami progów działania i NDN. Tryb i częstotliwość wykonywania tych pomiarów reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. 2011, nr 33, poz. 166) Zgodnie z tym rozporządzeniem pomiary hałasu powinny być wykonywane:

    • nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności (wyniki badań i pomiarów przechowuje się przez okres 3 lat, licząc od daty ostatniego wpisu),

    • co najmniej raz w roku, w przypadku gdy wyniki ostatnio wykonywanych pomiarów wielkości opisujących hałas wykazały, że co najmniej jeden z nich przekracza 0,5 wartości NDN,

    • co najmniej raz na dwa lata, gdy wyniki ostatnio wykonywanych pomiarów wielkości opisujących hałas wykazały, że co najmniej jeden z nich przekracza 0,2 wartości NDN,

    • w każdym wypadku wprowadzenia zmian w wyposażeniu technicznym, procesie technologicznym lub w warunkach wykonywania pracy, które mogły mieć wpływ na zmianę poziomu emisji lub narażenia na hałas.

    Pomiarów hałasu nie przeprowadza się jeżeli wyniki dwóch ostatnio przeprowadzanych pomiarów wielkości opisujących hałas wykonywanych w odstępie 2 lat wykazały, że żaden z nich nie przekracza 0,2 wartości NDN. O wynikach pomiarów hałasu pracodawca ma obowiązek niezwłoczne poinformować pracowników.

    Na podstawie wyników badań i pomiarów pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy, zwany ‚rejestrem’. W przypadku likwidacji zakładu pracy, pracodawca niezwłocznie przekazuje rejestr oraz kartę właściwemu miejscowo państwowemu inspektorowi sanitarnemu, a w odniesieniu do jednostek, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, z późniejszymi zmianami), właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

    Rejestry oraz karty przechowywane są przez okres 40 lat, licząc od daty ostatniego wpisu.

    Pracodawca wpisuje na bieżąco wyniki badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia do karty badań i pomiarów.

  2. Oceniać ryzyko zawodowe związane z narażeniem pracowników na hałas wynikające z cech miejsca pracy oraz ze stosowanych w konkretnych warunkach środków lub procesów pracy, ze szczególnym uwzględnieniem:

    • poziomu i rodzaju narażenia (w tym hałasu impulsowego),

    • czasu trwania narażenia (w tym pracy w godzinach nadliczbowych),

    • wartości NDN i progów działania,

    • skutków dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, w tym należących do grup szczególnego ryzyka,

    • skutków wynikających z interakcji pomiędzy hałasem i drganiami mechanicznymi,

    • informacji dotyczących poziomu emisji hałasu dostarczanych przez producenta środków pracy,

    • istnienia alternatywnych środków pracy o ograniczonej emisji hałasu,

    • informacji uzyskiwanych w wyniku profilaktycznych badań lekarskich pracowników,

    • skutków wynikających z interakcji pomiędzy hałasem a sygnałami bezpieczeństwa lub innymi dźwiękami, które pracownik powinien słyszeć w celu ograniczenia ryzyka wypadku przy pracy,

    • skutków wynikających interakcji pomiędzy hałasem a substancjami ototoksycznymi (jeśli umożliwia to stan wiedzy technicznej i medycznej),

    • dostępności środków ochrony indywidualnej,

    Ocena ryzyka zawodowego powinna być dokumentowana oraz dokonywana każdorazowo, gdy nastąpiły zmiany warunków wykonywania pracy lub jeśli konieczność taką wykażą wyniki profilaktycznych badań lekarskich.

  3. Eliminować u źródła ryzyko zawodowe związane z narażeniem na hałas lub ograniczać je do możliwie najmniejszego poziomu, uwzględniając dostępne rozwiązania techniczne oraz postęp naukowo techniczny. Po przekroczeniu wartości NDN dla hałasu pracodawca ma obowiązek sporządzić i wprowadzić w życie program działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas polegających na:

    • unikaniu procesów lub metod pracy powodujących narażenie na hałas i zastępowaniu ich innymi, stwarzającymi mniejsze narażenia,

    • dobieraniu środków pracy o możliwie najniższym poziomie emisji hałasu,

    • ograniczaniu narażenia na hałas środkami technicznymi (obudowy dźwiękoizolacyjne, kabiny dźwiękoszczelne, tłumiki, ekrany, materiały dźwiękochłonne oraz układy izolujące i tłumiące dźwięki materiałowe),

    • projektowaniu miejsc pracy i rozmieszczaniu stanowisk pracy w sposób umożliwiający izolację od źródeł hałasu oraz ograniczający jednoczesne oddziaływanie wielu źródeł na pracownika;

    • konserwowaniu środków pracy, obiektów budowlanych, urządzeń i układów izolujących i tłumiących hałas oraz innych środków ochrony zbiorowej;

    • informowaniu i szkoleniu pracowników w zakresie poprawnego i bezpiecznego posługiwania się środkami pracy;

    • ograniczaniu czasu i poziomu narażenia oraz liczby osób narażonych na hałas przez właściwą organizację pracy, w szczególności stosowanie skróconego czasu lub przerw w pracy i rotacji na stanowiskach pracy.

  4. W przypadku gdy uniknięcie lub wyeliminowanie ryzyka zawodowego wynikającego z narażenia na hałas środkami organizacyjno-technicznymi nie jest możliwe:

    • udostępnić środki ochrony indywidualnej słuchu (po przekroczeniu progów działania),

    • udostępnić środki ochrony indywidualnej słuchu oraz nadzorować prawidłowość ich stosowania (po osiągnięciu lub przekroczeniu wartości NDN).

  5. Oznaczać znakami bezpieczeństwa miejsca pracy, w których wielkości charakteryzujące hałas przekraczają wartości NDN, oraz wydzielać strefy z takimi miejscami i ograniczać do nich dostęp, jeżeli jest to wykonalne i ryzyko wynikające z narażenia na hałas uzasadnia takie wydzielenie.

  6. W przypadku stwierdzenia narażenia indywidualnego na hałas przekraczającego wartości NDN:

    • podjąć niezwłoczne działania w celu ograniczenia narażenia indywidualnego poniżej wartości NDN,

    • ustalić przyczyny występowania nadmiernego narażenia indywidualnego,

    • dobrać środki ochronne i podjąć działania zapobiegawcze, pozwalające uniknąć ponownego wystąpienia narażenia indywidualnego przekraczającego wartości NDN.

  7. Pracownikom narażonym na działanie hałasu zapewnić informacje i szkolenia w zakresie odnoszącym się do wyników oceny ryzyka zawodowego, w szczególności dotyczące:

    • poziomu ryzyka zawodowego, rodzaju stwarzanych zagrożeń oraz ich potencjalnych skutków,

    • środków niezbędnych do wyeliminowania lub ograniczenia ryzyka zawodowego oraz okoliczności, w jakich takie środki należy stosować,

    • wartości NDN oraz wartości progów działania dla hałasu,

    • wyników badań i pomiarów hałasu, oceny ich natężeń i rodzaju oddziaływań na organizm oraz ewentualnego wpływu na zdrowie,

    • przyczyn powstawania chorób powodowanych oddziaływaniem hałasu na organizm, ich objawów i sposobów wykrywania oraz możliwych środków profilaktyki medycznej,

    • profilaktycznej opieki zdrowotnej, w tym badań lekarskich pracowników,

    • bezpiecznych sposobów wykonywania pracy, ograniczających do minimum narażenie na hałas,

    • prawidłowego stosowania środków ochrony indywidualnej przed hałasem.

Pracodawca ma również obowiązek kierowania pracownika na badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne oraz pokrywania kosztów tych badań. Obowiązki te określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. 1996, nr 69, poz. 332 z późniejszymi zmianami).

 
  •  
     
     
  •  
     
     
  •  
     
     
  •